تبلیغات
وقف، احسان ماندگار - وقف در سیره‏ پیامبر (ص)
 
سه شنبه 17 مرداد 1391 :: نویسنده :
شیوه‏ رفتار رسول خدا (ص) یکی از منابع مهم در احکام دینی و معارف اسلامی به شمار می‏رود که از آن به «سنت» تعبیر می‏شود. سنت به قول، فعل و تقریر )سکوت مقتضی) گفته می‏شود که از رسول گرامی اسلام یا امامان شیعه صادر شده باشد. اما اهل سنت کارهایی را که صحابه انجام داده‏ اند نیز سنت می‏ شمارند.همان گونه که در سخنان رسول خدا (ص) درباره‏ تشویق به وقف روایات متعددی نقل شده، از آنجا که از نظر عملی نیز پیامبر (ص) در این کار نیکو، معلم بشریت بوده‏اند خود نیز بدین کار نیکو دست زده ‏اند که چند نمونه‏ آن را یادآور می‏شویم.

مردی از یهودیان به نام مخیریق که در جنگ احد مسلمان شده بود، همراه سپاه اسلام در جنگ با مشرکان شرکت داشت. هنگامی که به سوی احد حرکت کرد، گفت: اگر من کشته شدم، هفت قطعه از باغهای من از آن رسول خدا )ص) باشد. آن باغها عبارت بودند از: عواف، دلال، برقه، مبیت، حسنی، صافیه و حائط ام ابراهیم. مخیریق در این جنگ کشته شد و آن باغها از همان تاریخ، یعنی سال سوم هجری به ملک پیامبر (ص) درآمد و آن حضرت تصرف نمود.تا سال هفتم هجری کارگران رسول خدا (ص) آن باغها را اداره می‏کردند تا این که در همان سال آن باغها را وقف کردند اما این وقف خاص بود، یعنی، بر اولاد و بر بنی هاشم وقف شد. پس از رحلت پیامبر (ص) خلیفه‏ اول این باغها را گرفت ولی خلیفه‏  دوم آن را به علی (ع) باز گردانید که در تاریخ مفصلا نقل شده است .

موقوفه‏هاى آن حضرت منحصر در این هفت باغ نبود، بلكه در كتب تاریخ زمینهاى دیگرى را به نام صدقات رسول خدا (ص) ذكر كرده‏اند كه یكى بویره است.حموى در معجم البلدان مى‏ نویسد: بویره از زمینهاى بنى النضیر بوده است .سمهودى مى‏نویسد: رسول خدا (ص) در خیبر نیز موقوفه‏هایى داشته است. ابن شبه مى‏نویسد: بخشى از سرزمین خیبر به نامهاى الوطیح و الكتیبه و سلالم را پیامبر (ص) وقف كرد. بخارى نقل مى‏كند: نوشته یا نوشته‏هایى در دست امیرالمؤمنین على (ع) بوده است كه وقفهاى رسول الله در آن نوشته شده بود یا آن نوشته‏ها وقفنامه موقوفه‏هاى رسول خدا بوده است ، ولیكن توضیح نداده است كه این موقوفات همان هفت باغ مذكور بوده یا موقوفه‏هاى دیگر. به هر حال براى روشن شدن مطلب عین عبارت «بخارى» را ذكر مى‏كنیم.  ابن حنفیه گوید: اگر على (ع) از عثمان به بدى یاد مى‏كرد بدون شك روزى عثمان را به بدى یاد مى‏كرد كه عده‏اى از عمال عثمان شكایت كردند ، پس على (ع) فرمود: برو پیش عثمان و به او بگو كه آنها (نامه‏هایى كه على در دست داشت) صدقه پیامبر است؛ (یعنى در آن صدقات نوشته شده است.) سپس كارمندان خود را دستور بده به آن عمل كنند؛

وبلاگ وقف، احسان ماندگار - Www.Ehsan-Mandegar.MihanBlog.Com

(یعنى مطابق این نوشته‏ها عمل شود) من نوشته‏ها را پیش عثمان بردم . عثمان اعتنا نكرد و  گفت : آنها را از ما دور كن كه نیازى به آن نداریم. من آنها را پیش على (ع) آوردم و جریان را گفتم . به من فرمود: از جایى كه برداشتى به همان جا برگردان . ظاهراً این نامه‏ها مربوط به آن هفت باغ نبوده است ، زیرا آن باغها كه صدقات رسول الله بوده، معروف بوده است و احتیاج به دیدن وقفنامه نبوده، عثمان و دو خلیفه قبلى و سایر مسلمانان و كارمندان دولتى خلیفه نیز آنها را مى شناختند. پس احتیاجى به فرستادن وقفنامه و موردى براى بى‏اعتنایى عثمان نبوده است . از این رو باید گفت : این موقوفه‏ها غیر از آن هفت باغ بوده است كه عثمان اظهار بى‏اطلاعى كرده و پس از دیدن وقفنامه نیز توانست بى‏اعتنا باشد.عسقلانى نیز این حدیث را نقل نموده و اضافه مى‏كند: بعضى از علماى اهل سنت همه اموال رسول خدا (ص) را كه بعد از رحلت آن حضرت مانده بود صدقه نامیده و همه اموال را به نام «صدقات رسول خدا (ص)» ذكر مى‏كنند، به دلیل حدیثى كه ابوبكر نقل كرده است كه رسول خدا (ص) فرمود: «نحن معاشر الانبیاء لانورث ماتركناه صدقه.»
ابن ابى الحدید در این مورد چنین مى‏گوید: رسول خدا از دنیا رفت در حالى كه مزارع زیادى در «خیبر»، «فدك»،«بنى النضیر»، «وادى نخله» و همچنین «طائف» داشت كه پس از مرگ او همه صدقه شد، به دلیل خبرى كه ابوبكر نقل كرده است . در عمدة القارى در شرح گفتار بخارى «و صدقته بالمدینه» گوید: یعنى املاكى كه بعد از آن حضرت صدقه شد و گفت مى‏شود كه صدقات رسول خدا (ص) در مدینه اموال بنى النضیر است كه نزدیك مدینه بود و از قاضى عیاض نقل شده كه صدقات آن حضرت در مدینه عبارت است از اموال مخیریق و از جمله حق آن حضرت در اموال بنى‏النضیر و همچنین نصف زمین فدك و ثلث زمین «وادى القرى» و دو قلعه از قلعه‏هاى خیبر، و سهم آن حضرت از خمس خیبر كه همه بعد از آن حضرت صدقه شد به موجب آن حدیث . ابن عبدربه  و ابن ابى الحدید مى‏گویند: رسول خدا (ص) مهزور را (كه مكانى واقع در بازار مدینه بوده است ) براى مسلمان وقف كرد. علامه عسكرى مى‏گوید: علماى مدرسه خلفا از محدثان و مورخان و فقها و لغویین و ... توافق كردند بر این كه هر چه را كه رسول خدا از خود به ارث گذاشته ، ازمزارع و باغها صدقه بنامند و استناد كرده‏اند به آنچه كه ابوبكر از رسول خدا روایت كرده است كه فرمود: «و ما تركناه«.صدقه  این نامگذارى و سازش به دلایل سیاسى آن روز بوده است و ریشه سیاسى دارد كه این جا جاى شرح آن نیست.
علامه مجلسى به نقل از مناقب ابن شهر آشوب و ارشاد مفید نقل كرده است كه : هنگام فتح بنى النضیر رسول خدا اموال (زمینها و باغها و خانه‏هاى ) بنى النضیر را میان مهاجرین تقسیم كرد و به على (ع) دستور داد كه سهم رسول خدا را تحویل بگیرد و آنها را صدقه قرار دهد. معلوم است كه مراد این محقق بزرگوار از صدقه وقف است ؛ زیرا آنها اصطلاح علماى اهل سنت را قبول نداشته‏اند . البته این موقوفات را عملاً به استناد حدیث ابوبكر ، جزء اموال عمومى كردند در حالى كه آنها در موارد خاصى وقف شده بود
.

اینها نمونه هایی از موقوفاتی بود که رسول خدا(ص) در زمان زندگانی خویش وقف کرده است که بیان تمامی این موارد از توان این نوشتار خارج است.

منبع : میراث جاودان

برگرفته شده از سایت موقوفات امامی





نوع مطلب : وقف و ائمه اطهار، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


وقف، احسان ماندگار
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ :
خرید بک لینک
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :